Kwiatki

Kompozycja jednostronna - jak sama na> zwą wskazuje - przeznaczona jest do oglą^ dania z jednej strony. Tylną stronę uzupef nią się liśćmi i ewentualnie pozostałymi, nie’ potrzebnymi już kwiatami.
Kompozycje takie można wykonywać w różnego rodzaju naczyniach szklanych i ce­ramicznych, wazonach, misach, wazach dzbankach itp. W naczyniu należy osadzie kawałek gąbki „oasis” (zob. str. 68) lub, jeśl jest płaskie, zastąpić ją kenzanem. Sposoby układania kwiatów w wazonach przy użycii kamyków lub różnych konstrukcji z druk przedstawiono na rys. 35.
Gatunki roślin dobiera się w ten sposób, żeby różniły się między sobą kształtem, wielkością i barwą kwiatów. Nie należy łą­czyć w jednej kompozycji np. gerbery i mar-gerytek, rozwiniętych róż i peonii, paków róż i pąków tulipanów, natomiast dobrze wyglą­dają np. róże w pąkach i gerbery. Wydłużo­ne kwiatostany, np. ostróżek, będą korzyst­nie harmonizować z okrągłymi koszyczkami margerytek, gerber czy peonii.
Dobierając kwiaty należy zwracać uwagę na to, aby były one w różnej fazie rozwoju; nie powinny to być same pąki ani też wszys-

Oprócz wiązanek ślubnych typu bieder-meier i fantazyjna wykonuje się czasami bu­kiety innego rodzaju. Mogą to być tzw. wią­zanki angielskie, nazywane też spływający­mi, gdyż luźno ułożone kwiaty swobodnie spływają z miejsca związania, sięgając cza­sami nawet do kolan lub stóp panny młodej, naręcza kwiatów oraz koszyczki „szwedz­kie” - maleńkie koszyczki o wysokim pałą-czku z umocowaną w środku gąbką („oa-sis”) lub wilgotnym mchem i ułożoną w tym kompozycją (rys. 41).

Wygląd, a więc kształt, wielkość i barwy wyrobów bukieciarskich, uzależnione są od tradycji, zarówno narodowych, jak i lokal­nych, czyli regionalnych wdanym kraju. Opi­sane w tej książce wzory należy traktować jako propozycje, z których Czytelnik może skorzystać, wykonując np. wiązankę ślubną dokładnie według podanych zasad lub we­dle własnego pomysłu. W bukieciarstwie szczególnie cenna jest właśnie pomysło­wość, inwencja twórcza oraz wrażliwość na cechy otaczającego nas świata roślin.
Krzywa gałązka i dwa - trzy kwiaty mogą być już materiałem na piękną kompozycję (fot. 1). Jak widać, o atrakcyjności dekoracji kwiatowej nie decyduje obfitość materiału, ale umiejętność jego wykorzystania.
Niezwykle ważnym elementem kompozy­cji jest naczynie. Najodpowiedniejsze do na­szych mieszkań są naczynia proste, skrom­ne, o spokojnych barwach. Mogą to być np. zwykłe szklane prostopadłościany (fot. 2), proste szare dzbanki, szklane rury, kielichy, pucharki - bezbarwne lub jednolicie barwio­ne, białe gładkie miseczki ceramiczne itp. Bardzo trudno dobrać odpowiednie kwiaty do zdobionych wazonów czy naczyń krysz­tałowych. Ciekawe efekty natomiast można otrzymać, układając je w dzbanuszku do śmietanki, sosjerce czy prostym kubeczku. Niezbędna jest wielka wyobraźnia bukiecia-rza - amatora; musi on umieć dostrzec w materiale roślinnym i naczyniu te cechy, któ­re umożliwią połączenie ich w jedną harmo­nijną całość.

Układ kwiatów w tej wiązance jest dość swobodny, sprawiający wrażenie, że „wyra­stają” one z jednego miejsca. Kwiaty więk­sze, ciemniejsze wydają się cięższe i dlate­go umieszcza się je bliżej środka, w głębi. Szczytowe partie bukietu wykonane są z elementów jaśniejszych, lżejszych, bardziej strzelistych, delikatniejszych. Mogą to być np. wąskie liście Chtorophytum sp. czy iry­sów, trawy lub pąki kwiatów. Dolne elemen­ty bukietu zdają się z niego „wypływać”. Efekt ten uzyskuje się dzięki wygięciu łodyg (nawiniętych na druty) do dołu. Należy zwró­cić szczególną uwagę, aby nigdy dwa ele­menty nie miały tej samej długości ani nie krzyżowały się ze sobą.
W zależności od stroju młodej pary wią­zanka może być stonowana kolorystycznie, np. od bieli przez róż do ciemnego fioletu -przy różowej sukni i granatowym garniturze, lub barwy mogą ze sobą kontrastować, np. czerwone róże przy białej sukni i czarnym garniturze.
Wiązanka przedstawiona nafot. 44 wyko­nana jest z paków białych róż i różowych mi­niaturowych różyczek z dodatkiem aspara-gusu. Od spodu wiązankę wykańcza się liś­ćmi roślin doniczkowych, pasujących kolo­rystycznie do barw kwiatów, np. Chlorophy-tum sp., Scindapsus, difenbachia, krotony i bluszcze. Rączkę wiązanki owija się tkani­ną, z której uszyta jest suknia, lub białą wstążką.
Można także wykonać wiązankę w stylu fantazyjnym zjednego gatunku kwiatów, np. z czerwonych róż z różnymi dodatkami, jak zielone owocostany powojnika, gałązki gip-sówki i liście irysa cebulowego, z których sporządza się efektowną kokardę (fot. 45). W okresie zimowym kwitnie w szklarni rzadko u nas spotykana kamelia japońska. Ma bardzo oryginalne kwiaty, które dosko­nale wyglądają w zestawieniu z jasną frezją (fot. 46) lub konwaliami.
Coraz popularniejsze stają się ponownie ślubne wyroby w białym kolorze {fot. 47). Atrakcyjnym materiałem są tu drobne, lekko tylko rozwinięte kalie (Zantedeschia sp.), połączone np. z konwaliami, frezją, powojni-
l^on-ii itn ffnt AR1
Do wiązanek fantazyjnych często używa się kwiatów egzotycznych, np. storczyków. Całą wiązankę może stanowić jedna efekto­wna C&tleya sp., „udekorowana” różnego rodzaju liśćmi (fot. 49).
Przy komponowanu wiązanek fantazyj­nych szczególnie cenna jest pomysłowość, wyobraźnia i fantazja twórcy. Często ele­mentami tego typu wyrobów są oryginalne, nietypowe dodatki, np. pióra, korale, muszle itp,, łączone z materiałem roślinnym.

W plastyce proporcje oznaczają zespół ujętych liczbowo stosunków między częś­ciami, a całością dzieła sztuki; prawidłowo wyważone dają wrażenie harmonii, rytmu i ładu. Podobną definicję proporcji można od­nieść do dzieła, jakim jest kompozycja kwia­towa. Za podstawę przyjęto tu tzw. złoty po­dział, czyli takie podzielenie prostej (c) na odcinki (a i b), aby stosunek mniejszego od­cinka (a) do większego (b) był równy stosun­kowi tego większego (b) do całej prostej (c), czyli a:b=b:c(np.: 2:3 = 3:5; 3:5 - 5:8; 5:8 -8:13 itd.).
„Zloty podział” pozwala w praktyce obli­czyć np., jaką długość powinien mieć naj­wyższy kwiat w wazonie (rys. 22). Jeśli na­czynie ma

Stwarzanie kontrastów pozwala na uzys­kanie pożądanych wrażeń wizualnych. Uzy­skuje się je tylko poprzez zestawianie prze­ciwstawnych cech przedmiotów.
Barwy
Kolor jest jednym z najistotniejszych ele­mentów kompozycji, działa ożywiające, w powiązaniu z kształtem tworzy dopiero har­monijna całość.
Wyróżnia się 7 barw podstawowych, z których składa się widmo światła białego: czerwona, pomarańczowa, żółta, zielona, niebieska, błękitna i fioletowa; modelem widma w przyrodzie jest tęcza. Tzw. barwy pośrednie powstają przy przejściu jednej barwy podstawowej w drugą.
Wyróżnia się barwy ciepłe i zimne. Barwa­mi ciepłymi są wszystkie odcienie żółci, po-marańczu, czerwieni i brązu, a do drugiej grupy zaliczamy: błękity, szarości, fiolety, granaty i zielenie.
Według innych kryteriów, dzieli się barwy na achromatyczne i chromatyczne. Barwa­mi achromatycznymi są; biel, czerń i wszys­tkie odcienie szarości. Pozostałe zaliczane są do grupy barw chromatycznych.
W posługiwaniu się kolorami pomocne jest tzw. koło barw, czyii okrąg z barwami złożonymi w takiej kolejności, że przejścia między nimi są ciągłe. Koło to pozwala usta­lić, jak zestawiać kolory, żeby uzyskać kom­pozycję kontrastową lub stonowaną, l tak, barwami przeciwstawnymi (dopełniającymi się nawzajem do szarości) są: żółta z fioleto­wą, zielona z czerwoną i niebieska z poma­rańczową. W zależności od intensywności zabarwienia kwiatów, można wpływać na siłę wrażeń obserwatora, Barwy jasne i cie­płe zaliczane są do barw lekkich, bliskich człowiekowi, powinny zajmować miejsce w górnych partiach kompozycji, natomiast ko­lory zimne, ciemne -a przez to wydające się cięższymi - winny stanowić akcent dolny.
Barwy wpływają w znaczny sposób na na­strój człowieka, np. żółta i pomarańczowa -wywołują uczucie ciepła i pogody, czerwona - działa bardzo silnie pobudzająco, nato­miast czarna -jest obojętna i może jedynie podkreślić działanie barw wyżej omówio­nych.
Umiejętnie zastosowane, skierowane na kompozycję we właściwy sposób światło
„uplastycznia” ją, stwarza wrażenie głębi. Kompozycje przestrzenne powinny mieć trzy wymiary, nie mogą być więc płaskie; na osiągnięcie takiego wrażenia pozwala światło i układ roślin. Od światła zależy też stopień intensywności barw, a przez to ma ono istotny wpływ na rodzaj nastroju, wywo­ływanego przez kompozycję kwiatową. Jest więc ważnym jej elementem.
Uwzględniając techniczne aspekty oświetlenia, należy pamiętać, aby światło nigdy nie padało równomiernie ze wszyst­kich stron. Źródło jego powinno wysyłać strumień promieni skierowany na daną kom­pozycję w ten sposób, żeby stworzyć intere­sującą grę refleksów świetlnych.

Elementy roślinne należy łączyć w jedną harmonijną całość w taki sposób, aby kom­pozycja pozostała wyraźna, zdecydowana i klarowna, z zachowaną zasadą ładu wew­nętrznego. Każde posunięcie zmierzające do grupowania części składowych kompo­zycji musi być dokładnie przemyślane.
W kompozycji wyróżnia się tzw. motywy główne i uboczne (rys. 25). Motyw główny jest najważniejszy, o czym może decydo-
np. jego wieiKosc, ekspresja barwy, li­czba elementów lub jakakolwiek inna cecha, dzięki której dominuje on nad innymi człona­mi kompozycji, W układzie symetrycznym znajduje się on zawsze w jego geometrycz­nym środku, a w asymetrycznym - poza tym miejscem.
Motywy uboczne wypełniają i uzupełniają kompozycję, zwiększając siłę oddziaływa­nia motywu głównego. Bez nich układ byłby niepełny, jego elementy nie tworzyłyby efek­townej, kompletnej całości. Ważne jest tak­że, aby grupując elementy nie zagęścić ich zbytnio ani też nie pozostawić niepotrzeb­nych luk.
Zachowanie stanu równowagi
Musi być ona spełniona w przypadku każ­dego rodzaju działalności plastycznej. Obraz, rzeźba, a tak samo bukiet muszą po­zostawać w stanie równowagi. W przypadku kompozycji kwiatowych osiąga się ten stan w taki sposób, że elementy drobniejsze, tzn. pąki kwiatowe, drobne kwiatki, trawy, umie­szcza się na obrzeżach bukietu, a większe-bliżej punktu centralnego. Można także je­den większy element zrównoważyć kilkoma mniejszymi i tu bardzo istotne są wszystkie wiadomości na temat doboru barw w kom­pozycji.
Równowaga polega także na tym, że naj­bardziej eksponowaną pozycje w układzie zajmują elementy szczególnie efektowne. Manipulując materiałem roślinnym, należy pamiętać, że różne części roślin (gafęzie, li­ście, kłosy, trawy, pałki, kwiaty itd.) mają inny „ciężar gatunkowy”, jako tworzywo bu-kieciarskie. Tylko uwzględnienie ich cech może doprowadzić do stworzenia harmonij­nej, zrównoważonej całości.